شوشتر

شوشتر

Shushtar

 

وسعت : ۱۷۶۰ هکتار

جمعیت : ۷۷۹۰۰ نفر (طبق سرشماری سال ۱۳۷۵)

موقعیت : ۴۸ درجه و ۲۱ دقیقه طول شرقی

۳۲ درجه و ۳۳ دقیقه عرض شمالی

درجه حرارت : ۴۸ درجه در تابستان ۴ درجه در زمستان

فاصله از اهواز : ۸۵ کیلومتر

Area : ۱۷۶۰ H

Population : ۷۷۹۰۰

Situation : ۴۸’ ۲۱” eastern longitude

۳۲’ ۳۳” northeast latitude

Temperature : ۴۸ in summer ۴ in winter

Far from Ahvaz : ۸۵ km

 

شوشتر
 

ساختمان شهرداری در این شهر در سال ۱۳۱۸ خورشیدی به بهره برداری رسید و مرحوم سید میرزا تقی مرعشی در همان سال به عنوان اولین شهردار در این ساختمان مشغول به کار شد .

خیابان طالقانی به عنوان اولین شریان اصلی شوشتر در سال ۱۳۲۹ خورشیدی احداث گردید . از قدیمی ترین ساختمان های این شهر ، ساختمان کشتارگاه آن است که عمری شصت و چند ساله دارد .

برخی از تاریخ نویسان معتقدند که نام شوشتر از واژه ” شوشا ” یا ” سوسا ” یعنی ” دلپسند ” گرفته شده است . در جای دیگر واژه ” شوشتر ” را صفت برتر ” شوش ” دانسته ” شوش ” را به معنی ” خوب ” و ” شوشتر ” را ” خوبتر ” می دانند . اعراب این شهر را ” تستر ” عده ای نیز آن را به مناسبت این که در گذشته شش دروازه داشته است ” شش در ” گفته اند . این شش دروازه عبارت از : دروازه ماپاریان در شمال ، دروازه دزفول در شمال غربی ، دروازه آدینه در غرب شهر ، دروازه لشکر در جنوب غربی ، دروازه مقام علی در جنوب شرقی و دروازه گرگر در شرق بودند .

مسجد جامع

بنای این مسجد را به سال ۲۵۴ هجری قمری در زمان خلافت عباسی نسبت می دهند ولی چندین بار که آخرین آن سال ۱۱۷۱ خورشیدی بود ، تعمیر و مرمت گردید .

منار مسجد جامع شوشتر در سال ۸۲۲ هجری ساخته شد و بلندی آن تا سال ۱۳۳۱ خورشیدی حدود ۲۶ متر بود و اکنون حدود ۱۶ متر است .

قلعه سلاسل

این دژ باستانی در آغاز دوره ساسانی (حدود سال ۲۰۰ میلادی) پی ریزی شد و در دوره های بعد مورد استفاده قرار گرفت . ساخت آن را به شاپور اول نسبت می دهند .

آسیابهای باستانی سیکا

در جنوب پل گرگر در دو طرف رودخانه ، ساختمان هایی وجود دارند که آب رودخانه را از بالا به درون چاه های عمیقی روانه ساخته و در گذشته دور با این عمل به خرد کردن گندم و تهیه آرد می پرداختند .

از این ساختمان ها در هر طرف رودخانه شانزده بنا وجود دارد که با شیوه معماری دوره ساسانی خود به ” سیکا ” معروفند .

صنعت به کار رفته در ساختمان این بنا ها که استفاده مناسب از انرژی آب و گردش سنگ های سنگین آسیاب را در بر دارند ، بسیار دیدنی است .

پل بند شادروان

پل شادروان یا پل شاپوری در حدود ۱۵۰۰ متری غرب بند میزان واقع است . عرض پی پایه های پل ۷ متر ، عرض دهانه آبرو پل ۸ متر و ارتفاع از کف رودخانه تا تاج پل حدود ۱۰ متر است .

مصالح ساختمان پل متشکل از سنگ رودخانه ، سنگ قلوه و ملاط گچ کهنه است . ساختمان این پل را به شاپور اول ساسانی نسبت داده اند . این پل بند از حدود ۱۸ قرن پیش تاکنون سهمگین ترین طغیان های رود عظیم کارون را تحمل نموده است .

بند میزان یا بند شاپوری یا بند ” والرین “

این بند آب رود کارون را به دو قسمت تقسیم می کند . قسمتی را به آبراهه گرگر در شرق و قسمتی را به رودخانه شطیط در غرب روانه می سازد . در تاریخ آمده است که شاپور اول ساسانی پس از غلبه بر ” والرین ” امپراطور روم در جنگ ” اپودا ” (Epuda) در سال ۲۶۰ میلادی با استفاده از اسیران رومی ساختمان این پل را بنا کرد .

طول این بند و پل سنگی حدود ۵۲۱ متر است و دریچه های آن از قطعات بزرگ سنگ خارا که با میل های آهنی تقویت شده اند ، ساخته شده است .

برج کلاه فرنگی

در کنار رود شطیط ، بر بالای تپه کوتاهی مشرف به بند میزان بقایای یک برج هشت ضلعی به ارتفاع حدود ۴ متر وجود دارد که روایت شده است این برج محل دیده بانی شاپور ساسانی بر نحوه کار کارگران بوده است .

پل بند لشکر یا شاه علی

در غرب بقعه امامزاده عبدالله ، پل بند لشکر با ۱۸۳ متر طول قرار دارد . عرض پل با جان پناه ۴ متر است .این پل از مصالح ساختمانی سنگ و ساروج و قلوه سنگ و سنگ رودخانه ساخته شده است .

از آن جهت نام ” لشکر ” بر این پل نهاده اند که آب جاری از زیر این پل به شهرک ” لشکر مکرم ” که در ۳۴ کیلومتری جنوب شهر شوشتر واقع بود ، می رفته است .

هنر بکارگیری انرژی آب در عهد باستان

ایرانیان باستان به خصوص ساکنین دشت خوزستان بواسطه زندگی دایمی با آب به اهمیت آن در ذخیره سازی و استفاده مناسب از انرژی آن در آسیاب کردن محصولات کشاورزی به خوبی پی برده بودند . روش انتقال آب از یک منبع ذخیره به دیگر منبع طی قرن های متمادی تنها روش قابل استفاده در آبیاری اراضی کشت نیشکر بوده است .

بناهای بسیاری در شهر شوشتر همچون پل بند ها و آسیاب ها از نمونه های خلاقانه معماری مردم باستان در بهره گیری مناسب از آب محسوب می شوند .

بقعه امامزاده عبدالله

بقعه امامزاده عبدالله در بالای تپه ای در جنوب شهر شوشتر قرار دارد و دارای چشم انداز بسیار زیبایی است . ساختمان اصلی آن را به دوران سلجوقی و به سال ۶۲۹ هجری قمری نسبت می دهند ، این بقعه محل دفن یکی از فرزندان امام زین العابدین (ع) است . ضریح آن در زمان ناصرالدین شاه قاجار و به سال ۱۲۲۸ خورشیدی به سبک اواخر دوره صفوی ساخته شد . گچ بری های داخل بنا به سبک قاجار است . گنبد این بنا به شیوه گنبدسازی منطقه ، از نوع رک مضرس است . ارتفاع ایوان ورودی بنا ۹ متر و عمق آن ۵ متر است .

بقعه سید محمد گیاهخوار گلابی

بقعه سید محمد گیاهخوار در شمال شرقی شوشتر در کنار رودخانه کارون واقع است . این بنا متعلق به دوره صفویه یعنی بالغ بر ۲۵۰ سال پیش است .

بقعه برائبن مالک

بقعه برائبن مالک در شمال شهر و مقابل ویرانه های قلعه سلاسل واقع است . این بقعه قدیمی ترین مقبره اسلامی در شوشتر و شاید در ایران باشد . روایت شده است که وی صحابه حضرت پیامبر (ص) بوده و هنگام فتح شوشتر در سال ۱۷ یا ۱۸ هجری قمری کشته شد .

گنبد این بنا به سبک گنبدسازی دوره صفوی و کاشی ها مربوط به دوران قاجار است .

نهر داریون

نهر داریون که سومین شاخه از آب رودخانه کارون است از شمال بند لشکر جنب امامزاده عبدالله به دو شاخه تقسیم می شود . بخشی از آن به نام کانال دستوا از کنار پل بند شاه علی گذشته و ادامه آن میان آب را مشروب می سازد . بخش دیگر آن با عبور از زیر پل بند لشکر به رودخانه گرگر می پیوندد .

کاروانسرای افضل

بزرگترین و سالم ترین کاروانسرای قدیمی شوشتر در خیابان طالقانی کوچه سنگ فرش واقع است .

منزل مستوفی

این بنا با چشم اندازی زیبا به رود شطیط و پل قدیمی شادروان دارای هشتی مزین به آجرکاری با ستون های تزیینی است .

صنایع دستی و سوغات شوشتر

صنعت حریر بافی در گذشته در شهر شوشتر رونق بسیار داشت و پارچه دیبای شوشتر به لحاظ اهالی عرب زبان در آن منطقه متداول است . صنعت دستی بافت ملحفه ، جاجیم ، لنگ و مقنعه نیز در این شهر وجود دارد .

خرما ، حلوا شکری ، حلوا کنجد ، مربای هویج ، حلوای زردک و ارده از دیگر سوغات این شهر محسوب می شوند .

The history of Shushtar

 

Some historians believe that the root to name “Shushtar” originally comes from the word “Shusha” or “Sus” which literally means “pleasant”.

Other think that the original names was “Shushtar” which really meant “the king city”. The Arabs used to call this city as “Testar” and others as “Shush dar” which translates to “six gates” as it used to have this number of gates around the city: which were as follow: the “Maparian” gate in the north, the “Dezful” gate in the northwest, the “Adineh” gate in the west, “Lashkar” gate in the southeast, and finally the “Gargar” gate in the east of the city.

The most ancient findings, which were discovered in an area along the northeast of Shushtar, belong to the prehistoric civilization where people used to live in caves made of earth work.

These findings, which were excavated by professor “Girshman” in 1941, seem to belong to three distinct era of the neo-stone age. According to the recent investigation carried out by number of archaeologists, there is still a large unexplored area around Shushtar with many precious and interesting objects from different stages of prehistoric civilization and also from periods belonging to different dynasties such as: Achaemenians, Parthians and Sassanians.

Masjed e Jameh

The construction of this mosque dates back to 833 A.D during the reign of the Abbassi’s Khalifeh.However this building was repaired and renovated over and over again. The last recorded one was back in 1972.

From it’s arches, it’s iwan and also it’s Shabestan (praying quarter), one can easily recognize the dominant architectural style of Sassanian period and it construction is obviously belonging to the early post Islamic Persia.

The minaret of the mosque was built in 1400 A.D and it’s height up to very recently (1952) was about twenty six meters but since then only sixteen meters of it has remained intact.

The castle of Salaasel

This castle which was built on a huge rock is positioned over the north of Shushtar . It is said that this ancient castle was constructed during the early years of the Sassanian’s kingdom (200 A.D) and was mostly used as a major military base of Shahpoor 1 and other kings ruling after him. It is also believed that Valerian (the Roman Emperor) after his defeat by Shahpoor 1 spent his captivity in this castle.

According to a text this castle was badly destroyed during the invasion of Persia by the Arabs. However three hundred years later a patron called “Abi-ol-Salaasei” reconstructed a large portion of the castle and ever since then, this castle was named after him.

The ancient water mills (Sika)

Around the southern edge of the Gargar weir and along both sides of the river banks, there are sixteen ancient water mills with distinguishable Sassanian architectural style.

The water was first stored behind the weir’s wall and then was channeled to a number of deep weirs and from there a constant supply of water for the mills to grind the wheat and other agricultural products.

It still is fascinating to see the early water technology in operation and realize how ingenious was this simple process.

The Shadorvan weir or bridge

This bridge which is also called the Shahpoori bridge is located about 1500 meters away in the western of the Mizan weir.

The width of the bridge’s piers is around seven meters and the width of it’s channels is nearly eight meters and the height from it’s base up to the crown of the bridge is ten meters.

The material used in the construction are the mixture of local stones, rubbles and ashes mortar.

It’s believed that the bridge was constructed during the kingdom of Shahpoor 1. It amazing that after nearly eighteen centuries the main construction has remained intact despite many heavy floods.

Band e Mizan or Shahpoori weir

The weir which is on the north-east of the city, actually divides the Karoon into two main streams, one leading to the Gargar on the east side of the city and the other Shotait on the west. The original construction of this dam, according to a number of historical documents, goes back to the Sassanians kingdom, when Shahpoor 1, in the battle of “Epuda” defeated the valerian’s army (Roman Emperor in 260 A.D).

It is said that the defeated and captive soldiers of the Roman’s emperor were forced to construct the weir.

The length of this weir is about 520 meters and it’s main piers were mainly built by granite stone reinforced with steel bar between.

Kolah Farangi tower

Along the Shotait river, there is still remains of a small hexagonal tower belongs to Shahpoor 1 (241-272 A.D).

The Lashkar weir or bridge

On the west of Emamzadeh Abdullah tomb, a dam with a length of 183 meters and width of four meters is constructed which is known as Lashkar dam.

The material used in this dam is the mixture of the local stones, some rubble stones and lime and ashes mortar.

The art of haltering river in ancient Persia

The ancient Persians understood very well the importance of water in their every day’s life and gradually developed an art for restoring it, redirecting it and applying it’s pressure by replacing it from one reservoir to the another one for heavy griding operation as well as irrigating a very large agricultural land throughout the year.

Throughout many centuries the world famous production of sugar cane in this province has only been possible with the aid of these construction and process of irrigation.

The majority of these old construction and networks still exist around Shushtar.

The mausoleum of Emamzadeh Abdullah

This is situated at top of valley along the southern edge of the city and has a lovely panoramic view from the city. The construction of this building dates back to 1208 A.D.

The mausoleum of Sayed Mohammad e Gyakhar

This building which was built during the Safavieh period (1750 A.D), is located on the northeast of Shushtar along the banks of the Karoon.

The mausoleum of Boraa ebn Maalek

This building which incidentally is considered to be the most ancient Islamic one in Shushtar and probably in Iran, is positioned in the north of the city and right opposite to the Salaasel castle. The mausoleum has a dome in the style of Safavie architectural style but the tile work belong to the Qajar period. The building was renovated by the governor of the province in 1899.

Nahr e Daarion

Dariyoon river which is one of three branches of Karoon, divides into two branches on north of Lashkar weir in the vicinity of Imamzadeh Abdollah, one of them is called “Dastova Canal” and passes beside Shah Ali bridge and the rest of it irrigates “Miyan Ab”.

The other branch passes Lashkar bridge and joins GarGar river.

Afzal karvansara (Inn)

One of the biggest and oldest inns in Shushtar is located in Taleghani street.

The ancient and previous name of this inn was Tasbit.

Mostofi’s house

This house has a nice view to Shotait river and ancient Shadorvan bridge. There is a vestibule decorated with bricks and decorating columns.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *